Legende van den Eeclooschen Herbacker

Legende van 'den Eeclooschen Herbacker'

Het thema van een face-lift of plastische chirurgie avant-la-lettre was in de middeleeuwen reeds heel populair. Toen was men al overtuigd dat oude, mismaakte en versleten mensen vernieuwd konden worden door het drinken van een levenselixir, het baden in de fontein der verjonging of het herbakken in een oven. De legendarische bakker in Eeklo hakte je hoofd af en zette een groene kool op je romp om het bloeden tegen te gaan. (Koolbladeren werden lange tijd gebruikt om wonden te verbinden en bloedverlies te voorkomen. Maar kolen zijn ook symbool voor gekheid en domheid. Denk maar aan de uitdrukkingen iemand een kool stoven, hem beetnemen, een poets bakken; het is allemaal kool, klets, onzin, gekheid, men heeft er niets aan, het zijn smoesjes; hij zegt het maar om de kool, voor de grap.)

Na het bewerken met zalfjes en olie werd het hoofd met een bakkerspaal in de oven geschoven voor een fikse bakbeurt om daarna terug op het lichaam te worden geplaatst zodat men jong en herboren verder door het leven kon. Er waren ook heel wat mensen die kwamen om niet alleen het uiterlijk te veranderen maar ook het innerlijke. Zo zie je achteraan in de bakkerij  klanten die hoofden brengen van mensen  die volgens de burgermoraal niet deugden: lichtzinnige meisjes, overspelige mannen, corrupte ambtenaren en allerlei wildebrassen. Maar al dat herbakken was niet zonder gevaar. Zat je hoofd te lang in de oven dan werd je een heethoofd. Was de baktijd te kort dan sprak men van een halve gare. En liep er bij het bakken iets fout, dan ging je door het leven als misbaksel.

Folklore

In 1861 werd het herbakken in Eeklo ingevoerd als folkloristisch feest. Als oven diende een oude diligentie die in de Brugse straete (nu Koning Albertstraat) was neergezet en van waaruit rook en vlammen naar buiten sloegen. De te herbakken Eeklonaars werden door vier bakkersgasten één voor één naar boven getrokken en tot groot jolijt van de omstaanders geheel met meel bestrooid. Wanneer ze dan uit de oven kwamen, werden ze begroet met luid getoeter op ossenhorens en de kreet

"Hete brood! Hete brood! Dobbel gebakken maar toch niet dood!" In 1912 kwam er een einde aan deze herbakkersfeesten.

VVV-Eeklo

Maar in 1968 blies de Eeklose VVV de legende opnieuw leven in. Voorafgegaan van een Herbakkersreus werd er met een Herbakkerspraalwagen meegereden in de Eeklose carnavalstoet. In straten en op pleintjes voerde men het wagenspel op van "de vrouw die haren man doet herbakken", een kluchtspel van de hand van Hyppoliet Van Peene. Op kermissen en feesten weerklinken nu nog de deuntjes van de 'Herbakkersfanfare'  en bij speciale gelegenheden wordt de herbakkersoven nog eens van onder het stof gehaald om mensen te herbakken. Ook worden er jaarlijks personen die zich voor Eeklo verdienstelijk hebben gemaakt tot ridder in de Orde van "den Eeclooschen Herbacker" geslagen. Culinaire hoogstandjes zijn het Herbakkersbier, het Herbackerstoartjen en het Herbakkersspeculoosje.

Ridder in de Orde van den Eeclooschen Herbacker

Hoe wordt men Ridder in de Orde van den Eecloschen Herbacker?

Door zijn talenten ten dienste te stellen van onze geliefkoosde stad Eeklo en zijn bevolking. Door de naam 'Eeklo' ver buiten de stads- en /of landsgrenzen bekend te maken. De eerste onderscheidingen werden uitgereikt aan de heren Schepen Coppieters, Van De Bouchaute en Lampaert.

'Op vrijdag 25 oktober 1968 had in intieme kring de oprichting plaats van de Orde der Eeklose Herbakkers. Het is de Vereniging voor VreemdelingenVerkeer die daardoor het zoveelste initiatief nam ter bevordering van de plaatselijke folklore en heemkunde. In de Orde der Herbakkers zullen diegenen opgenomen worden die zich op een speciale manier verdienstelijk hebben gemaakt voor Eeklo. Ter gelegenheid van de oprichting der Orde werden de eerste drie "herbakkers" in het bezit gesteld van het dokument : een grafisch kunstwerk in zeefdruk van de hand van onze stadsgenoot Luc Verstraete. Deze drie herbakkers zijn de heren Alfons Coppieters, Lucien Lampaert en Cyriel Van De Bouchaute. De voorzitter van de Vereniging voor VreemdelingenVerkeer, de heer De Boever, motiveerde deze keuze door te wijzen op het historisch en folkloristisch werk welke de heer Lampaert verricht, op de unieke fotoverzameling over oud-Eeklo die de heren Lampaert en Van De Bouchaute aanleggen en die bestemd is voor het nog op te richten folkloristisch museum en op de prestaties van de heer Coppieters als schepen van openbare werken, waarbij de zwemkom de kroon op het werk is. Meteen heeft onze V.V.V. ( Vereniging voor VreemdelingenVerkeer) een nieuwe merkwaardige prestatie op haar aktief. Herinneren we even aan de tentoonstelling "Eeklo, vroeger en nu", aan de voorbereidende werkzaamheden van het folkloristisch- en heemkundig museum en aan de fietstocht door het Meetjesland. De Orde van de Herbakkers moge een spoorslag zijn voor velen om zich in te zetten en verdienstelijk te maken voor onze stad!'

Artikel verschenen in 3^de Eecloonaar van vrijdag 1 november 1968

Op 11 november 1968 gaf de heer Spittael George van Eeklo een diavoorstelling toegankelijk voor het publiek in de raadzaal van het stadhuis van Eeklo. De inrichters zagen zich namelijk verplicht om 20 uur de deuren van de raadszaal te sluiten, daar alle plaatsen bezet waren en ettelijke belangstellenden onverrichterzake naar huis dienden te keren. Het was dan ook voor een bomvolle zaal dat "De Welgezinden" een paar stemmige liederen ten gehore brachten en dat de heer Schepen De Sutter de aanwezigen welkom heette en de dia-avond inleidde. De heer A. De Boever, als voorzitter van de V.V.V.Eeklo, overhandigde daarna aan de heer Spittael zijn benoeming van "Ridder in de orde van de Herbakkers" en dit voor zijn onbaatzuchtige prestaties waardoor onze stad in de vreemde bekendheid verwerft.'

Uittreksel uit een artikel verschenen in "De Eecloonaar" van vrijdag 15 november 1968

Ridders in de Orde van den Eeclooschen Herbacker

>