Direct naar hoofdmenu / zoekveld
Home / informatie / pers / joostmarechal / persbericht Maréchal

persbericht Maréchal

Persbericht Joost Maréchal 12/09/2011 3/3

Tentoonstelling Joost Maréchal, keramist en glazenier

Eeklo 1 oktober tot en met 27 november 2011


Het Joost Maréchalcomité organiseert een tentoonstelling over Joost Maréchal (1911-1971) in Eeklo. Het comité werd opgericht, op initiatief van de voorzitter van de stedelijke cultuurraad, en wil zoveel mogelijk mensen laten genieten van de kunst van Joost Maréchal. In dit comité zetelen de kinderen van de kunstenaar, vertegenwoordigers uit culturele kringen, afgevaardigden van de Stedelijke Cultuurraad Eeklo, de VVV Eeklo, … Verschillende experts en diverse stadsdiensten ondersteunen het project.


De tentoonstelling presenteert een ruime selectie uit het werk van Joost Maréchal, zowel siervoorwerpen, gebruiksgoed en gelegenheidswerk als zuiver artistieke creaties. Glasramen, keramiek en schilderijen … meer dan 200 objecten illustreren de artistieke loopbaan van de kunstenaar. De brede waaier van verschillende glazuren, vormen, kleuren en technieken is een interessante belevenis en een lust voor het oog. De verscheidenheid gaat van een monumentale Sint Franciscus, 1,30 m hoog, tot een delicate kleine broche, of een geabstraheerd vrouwenfiguurtje op maat van een handpalm. Het oeuvre van Maréchal weerspiegelt verschillende tendensen die in de jaren 1940 tot 1970 gangbaar waren. De traditionele Vlaamse-huiskamerstijl maakt al snel plaats voor de krachtige vernieuwende vormen, sobere authenticiteit en zuivere abstractie. De meeste objecten komen uit privéverzamelingen, en zijn zelden of nooit eerder tentoongesteld.


Op de tentoonstelling zijn twee films te zien, van en door de kunstenaar, over de techniek van het pottenbakken en de glazenierskunst. Daarnaast loopt continu een fotomontage met werken die niet op de tentoonstelling getoond kunnen worden: in gevels verankerde bas-reliëfs of vaste glasramen in gebouwen. Mooie voorbeelden zijn de stralende verhalende glasramen van de Sint-Margaretakerk in Knokke of de grootse abstracte glasramen van het PLOT (Provincie Limburg Opleiding en Training), Genk Zwartberg.

En een kleine greep uit het interessante archief Joost Maréchal toont bijvoorbeeld aan dat de kunstenaar het effect van de glazuren niet aan het toeval overliet, maar dat dit het resultaat is van vele proeven, en letterlijk nauwkeurig afgewogen vermenging van scheikundige grondstoffen.


Het boek Joost Maréchal, keramist en glazenier

De tentoonstelling wordt begeleid door een mooi geïllustreerde publicatie met twee belangrijke bijdragen. Aletta Rambaut, kunsthistorica gespecialiseerd in de studie en de conservatie en restauratie van glas, schetst voor het eerst de evolutie van de glasproductie van Joost Maréchal met aandacht voor de variatie in technieken.
Frank Huygens schrijft een gefundeerde, uitgebreide bijdrage over de keramiek en de talrijke etappes in de evolutie. Gestuwd door een jarenlange interesse voor de keramiek van Maréchal en als conservator aan het Designmuseum in Gent heeft Huygens veel aandacht voor de ontwikkeling van de vormentaal, de verschillende technische aspecten van de kwaliteitsglazuren en de werking van het atelier. Hij is de eerste vorser die de rol van de echtgenote Hilda Welvaert duidelijk bestudeerd heeft.

Deze bijdragen zijn aangevuld met interessante bijlagen. Er is onder meer een artikel van Joost Maréchal over der rol en de betekenis van het glasraam, een lijst van de tot nu toe bekende realisaties van glasramen in een architecturale context en een brief van Hilda Welvaert over het reilen en zeilen in het atelier.


Praktische informatie:

1.Tentoonstelling
De tentoonstelling vindt plaats van 1 oktober tot en met 27 november 2011 in de voormalige kapel van de Arme Klaren, Tieltsesteenweg 22 in Eeklo.
Open: donderdag tot zondag, telkens van 11 tot 18 uur
Toegangsprijs: € 5/€ 3


2. Boek Joost Maréchal, keramist en glazenier
Er verschijnt een boek over Joost Maréchal, zijn artistieke loopbaan, het atelier en zijn belang als leraar. Het boek zal 128 pagina’s en meer dan 80 kleurfoto’s tellen.
Auteurs: Frank Huygens en Aletta Rambaut – uitgeverij Snoeck
U kan het boek bestellen door overschrijving van € 26 indien u het boek afhaalt. Indien u het boek met de post wenst te ontvangen, betaalt u € 30 inclusief verzendingskosten.
Vanaf 1 oktober kan u het boek afhalen op de tentoonstelling of bij de cultuurdienst, Pastoor De Nevestraat 10 in Eeklo, tel. 09/218.27.28.
Overschrijven kan op het rekeningnummer BE39-8901-7426-9019 van het Joost Maréchalcomité, Tieltsesteenweg 12, 9900 EEKLO met vermelding: ‘Boek Maréchal’ en uw adres.


Joost Maréchal

Joost Maréchal heeft naam en faam verworven als glasschilder en keramist. Vanaf 1946 leefde en werkte hij in Eeklo tot zijn plotse overlijden in 1971. In 2011 is het honderd jaar geleden dat hij geboren werd en veertig jaar geleden dat hij stierf. Deze data zijn de aanleiding voor de overzichtstentoonstelling en de publicatie.

De nadruk ligt op de keramiek en de glasramen maar er is ook een keuze van schilderijen te zien. In tegenstelling tot Maréchal, Perignem en Amphora, een tentoonstelling in het

Design museum Gent (2006), die toegespitst was op de gebruikskeramiek van de pioniers van de moderne kunstkeramiek, komen nu alle aspecten van zijn oeuvre uitvoerig aan bod.


Joost Maréchal is geboren in Brugge in 1911. Hij volgt lessen aan het Hoger Instituut voor Architectuur en Sierkunsten Sint-Lucas in Gent om nadien zijn studies voort te zetten aan het Institut Supérieur des Arts Décoratifs in Ter Kameren. Ondertussen volgt hij ook de avondcursus aan de Academie van Brugge.

In Ter Kameren krijgt hij les van Gustave Van de Woestyne en Henri Van de Velde die Maréchal aansporen zich te specialiseren in de kunstambachten. In 1935 start de jonge kunstenaar een glasraamatelier aan de Singel in Brugge. Hij krijgt vrij snel belangrijke opdrachten voor kerken en kloosters. Later, in de jaren vijftig voert hij ook profane opdrachten uit. De glas-in-loodramen van de Sint-Margaretakerk in Knokke en de glas-in-betonramen in het Vaticaanse paviljoen Civitas Dei op de Wereldtentoonstelling van 1958 vormen een hoogtepunt in zijn religieuze glasramen. De opdracht van zes monumentale glasramen voor het administratieve gebouw van de steenkolenmijn Zwartberg is de belangrijkste profane realisatie. Hier ontwikkelt hij abstracte flamboyante glasramen die

dankzij hun kleurigheid in dialoog treden met het streng modernistische gebouw.


Joost Maréchal huwt in 1937 Hilda Welvaert die een belangrijke rol vervult in zijn carrière. Zij doet de administratie van het kunstatelier en zorgt voor de praktische omkadering zodat de kunstenaar zich volledig aan zijn werk kan wijden.

In 1938-39 begint Maréchal te experimenten met het draaien van aardewerk. In 1946 verhuist Maréchal met zijn gezin naar Eeklo waar hij een groot atelier uitbouwt en met technische medewerkers de keramiekproductie opvoert. Hij vervaardigt er siervoorwerpen, gebruiksgoed en figuratieve beelden. De productie is indrukwekkend omdat hij zich richt op gebruikskeramiek en in een later stadium ook sculpturale keramiek creëert. Vanaf 1949 wordt hij docent keramiek aan het Hoger Instituut Sint-Lucas in Gent. De keramiek ontwikkelt zich snel tot een volwaardige discipline zodanig dat Maréchal vanaf 1950 beschouwd wordt als de pionier van de hedendaagse Vlaamse keramiek.


Frank Huygens schrijft in 2006:”Het streven naar een eenvoudige kloeke vorm getooid met sobere maar verfijnde glazuren naar eigen recept zet zich in de loop van de jaren 1960 steeds sterker door. De geestelijke verwantschap met het werk van de Britse grootmeester Bernard Leach en de traditionele keramiek uit het Verre Oosten wordt steeds groter.(…) Experimenterend met stevige klei creëert hij eind van de jaren 1960 uit de vrije hand diverse antropomorfe figuurtjes die herinneren aan prehistorische oermoederbeeldjes. (…) Maréchals voorbeeldfunctie schuilt in de doorgedreven studie van de glazuren die hij sinds 1949 volgens eigen recepten samenstelt. Ook de voortdurende drang tot vernieuwing en herbronning is tekenend voor zijn keramisch werk alsook de voorliefde voor een tijdloos object.”


Er werden tijdens zijn leven jaarlijks verschillende tentoonstellingen georganiseerd waarin de diverse aspecten van het werk uitvoerig aan bod kwamen.

Na het overlijden van de kunstenaar en zijn weduwe Hilda Welvaert schenken de kinderen een selectie keramische objecten aan het Museum voor Sierkunst in Gent, nu Designmuseum.


Een belangrijke informatiebron voor een goed begrip van het oeuvre zijn een paar artikels van de kunstenaar. In 1951 verschijnt in het Tijdschrift voor Liturgie een bijdrage met als titel “Rol en betekenis van het gebrandschilderd glas in het moderne kerkgebouw”. Hij zegt: “De liturgische functie van de kerkramen eist op zijn minst een eerlijke poging tot waarachtigheid van uitdrukking, rijk aan nuanceringen opdat hun opvoedende en stichtende waarden aan de gemeenschap ten goede zouden komen.”





Zoeken