Direct naar hoofdmenu / zoekveld
Home / wonen&leven / milieu&natuur / zwaluwen, slechtvalk en kerkuil

zwaluwen, slechtvalk en kerkuil

zwaluw

Gierzwaluw, huiszwaluw en boerenzwaluw

 

In 2008 sloegen Natuurpunt Eeklo-Kaprijke-Evergem, de milieudienst van Eeklo en de leerlingen van het 4de jaar houtbewerking van het P.T.I. de handen in elkaar en riepen de inwoners van Eeklo op om de gierzwaluw, huiszwaluw en boerenzwaluw onderdak te bieden in onze stad. Tussen februari en april 2008 verschenen verschillende oproepen in de pers met aanbod van een gratis nestkast voor wie deze vogels onderdak wou bieden.

 

De milieudienst verzamelde de adressen van de geïnteresseerden en gaf die door aan de vrijwilligers van Natuurpunt. Gedurende hun vrije uurtjes gingen deze mensen op pad om de aangeboden locaties te beoordelen. Naargelang de ligging werd de bewoners een nestkast voor de gier-, huis- of boerenzwaluw aangeraden. Ondertussen schoten de leerlingen van het P.T.I. in actie en onder leiding van dhr. Godfried van Tomme en leraar hout dhr. Coene maakten deze leerlingen een 40-tal nestkasten voor de gierzwaluw. Dit project werd ook in de kijker gezet op de opendeurdag van 20 april jl. alwaar we deze leerlingen aan het werk konden zien.

 

Vanaf 21 mei konden de vogelliefhebbers de nestkasten in het administratief centrum van stad Eeklo gelegen aan de Industrielaan komen ophalen. Het P.T.I. zelf plaatste een aantal nestkasten en ook de gebouwen van het O.L.Vr. Ten Doorn-College in de Kloosterdreef bleken een geschikte locatie. Bij het plaatsen van de nestkasten in de Kloosterdreef kwam de stedelijke brandweer een handje helpen om deze te plaatsen. Dankzij deze actie konden de mensen van Natuurpunt zicht krijgen op de aanwezigheid van de verschillende zwaluwsoorten te Eeklo en kregen enkele koppeltjes een nieuw dak boven het hoofd!

 

Gierzwaluw

 

Algemene voorwaarden waaraan een nestplaats voor gierzwaluwen moet voldoen:

  • Onder de in/uitvliegopening is 3 m ruimte nodig voor een vrije val die gierzwaluwen moeten kunnen maken bij het verlaten van de nestplaats. Dus geen platte daken,brede goten, balustraden, borstweringen ed. die het af en aanvliegen bemoeilijken.
  • Gierzwaluwen zijn koloniebroeders, dus hoe meer nestgelegenheden bij elkaar hoe beter. Broedparen komen elk jaar terug naar hun oude nest. Niet-broeders, waaronder de jonge gierzwaluwen, proberen in het vestigingsgebied van hun kolonie van oorsprong een eigen plek te vinden. Soms lukt dat pas het derde of vierde jaar. Ze weten precies waar alle nestplaatsen zich bevinden. Wanneer er een vrijkomt, wordt die direct bezet.
  • Minimale hoogte boven de grond: 3 m. Vrije aan/afvliegroute, dus geen obstakels in de buurt van de nestgelegenheden (vb bomen, draden,…)
  • Nooit in de zon: Nestplaatsen in koele noord- en oostgevels aanbrengen i.v.m de hitte die kan ontstaan in de kleine broedruimte. Als nestgelegenheden in de schaduw blijven onder vb een dakrand tussen 9 en 19 uur, kunnen andere windrichtingen overwogen worden.
  • Schoonmaken: niet nodig. Gierzwaluwen besmeuren de gevels niet en geven geen overlast. Bij nieuwbouw of renovatie die grenst aan bestaande gebouwen moet de nestgelegenheid zo dicht mogelijk bij nog bestaande nesten aangebracht worden. Als andere vogels, zoals mussen of spreeuwen, de nestkasten en pannen bezetten, laat ze dan hun gang gaan. Ze wijzen de gierzwaluwen, die een voorkeur voor 'gestoffeerde nesten' lijken te hebben, de weg. De drang om in de buurt van de eigen kolonie te broeden is bij gierzwaluwen erg groot en ze zullen de andere vogels verjagen indien nodig.

 

Wat te doen als je nestkast in gebruik is?

Noteer zo veel mogelijk gegevens wanneer je nestkast bewoond wordt: tijdstip van bezetting, vertrek einde zomer,... ook kan je kast bewoond worden door andere (vogel)krakers, ook deze informatie kun je noteren.
Geef je bevindingen door aan de plaatselijke Natuurpuntafdeling. Zo kunnen we het gierzwaluwproject goed opvolgen.

Veel succes en plezier met je kast en de gierzwaluwen!

Het gierzwaluwproject te Eeklo kwam tot stand in samenwerking met de milieuraad, de milieudienst en Natuurpunt Eeklo-Kaprijke-Evergem. Het Provinciaal Technisch Instituut(PTI) van Eeklo stond in voor het maken van de gierzwaluwkastjes.

 

gierzwaluw


 

Boeren- & huiszwaluw

 

Het wordt  in Vlaanderen steeds moeilijker voor de huiszwaluw om een geschikte woonplaats te vinden. Stad Eeklo geeft een subsidie voor het in stand houden van nestgelegenheden voor huiszwaluwen. De subsidie heeft betrekking op woningen en/of andere gebouwen gelegen op het grondgebied Eeklo. Vanaf begin april komen zwaluwen terug van hun overwinteringgebied in Afrika.

Huiszwaluwen eten insecten en maken hun nesten van modder, die ze onder de dakranden kleven aan de buitenkant van huizen en boerderijen. Bij plastieken dakranden blijven die nesten vaak niet kleven en vallen af. Hier kan het plaatsen van kunstnesten helpen.

 

Wie het huisvesten van de huiszwaluw wil stimuleren kan gratis een nestkast bekomen op de milieudienst, Industrielaan 2. Deze kunstnesten kunnen bekomen worden, indien er binnen 500 meter reeds huiszwaluwen wonen. Zwaluwen zoeken immers elkaars gezelschap op. Het aanbod geldt voor een locatie in Eeklo.

 

Vaak worden huiszwaluwen rond de huizen geweerd, omdat ze uitwerpselen achterlaten. Dit kan prima opgelost worden door een mestplankje onder het nest te plaatsen. Indien gewenst, kunnen mestplankjes worden voorzien.

 

Meer info

milieudienst stad Eeklo

tel. 09 218 28 38

milieu@eeklo.be

 

zwaluw-jongen

 


 

Slechtvalk & Kerkuil

 

Zowel de kerkfabriek als het stadsbestuur van Eeklo hebben in 2008 groen licht gegeven voor het plaatsen van een nestbak voor slechtvalken op de torenspits van de St.-Vincentiuskerk van Eeklo. Dit was het gevolg van onderhandelingen die Natuurpunt-afdeling Eeklo-Kaprijke-Evergem voerde met bovengenoemde instanties, en met technische ondersteuning van het FIR (Fonds voor de Instandhouding van Roofvogels). Natuurpunt afdeling Eeklo-Kaprijke-Evergem maakte gebruik van de renovatiewerken aan de St.Vincentiuskerk om hun idee voor het plaatsen van een slechtvalkkast in de toren van de St.Vincentiuskerk aan de kerkfabriek en het stadsbestuur van Eeklo voor te stellen. De kerkfabriek was onmiddellijk akkoord en het FIR werd aangesproken voor het maken van de kast. Het stadsbestuur van Eeklo zorgde samen met de kerkfabriek voor de financiering van het project.

 

Begin oktober werd de nestkast in de torenspits van de St.Vincentiuskerk geïnstalleerd door de mensen van Natuurpunt. Van de gelegenheid werd gebruik gemaakt om eveneens een kast voor de kerkuil in de zijbeuk van de kerk op te hangen. Deze nestkast werd door Regionaal Landschap Meetjesland geschonken. De kast voor de slechtvalk staat op ongeveer tachtig meter hoogte in de spits van de toren aan de noordzijde en is gemonteerd in een dakkapel op een platform in de torenspits. Ze is volledig in inox, en de binnenzijde is afgewerkt met hout. Op de bodem liggen matjes en zeolietsteentjes. De kast zelf weegt 43 kg. De slechtvalken kunnen dus wel in en uit de kast, maar kunnen in de toren zelf niet rondvliegen. In Vlaanderen hangen een negentigtal slechtvalkkasten, waarvan er momenteel zestig bewoond zijn. De slaagkans om deze prachtige stootvogel op de toren te krijgen, is dus vrij groot.

Eens de kast bewoond is, hopen we via sponsoring een webcamera te kunnen plaatsen, zodat iedereen kan mee genieten van deze bijzondere Eeklonaars!

 

Jaarlijks wordt de kast één keer gecontroleerd in het late voorjaar om te kijken of er slechtvalken gebroed hebben. Mocht dat zo zijn dan zouden ze geringd worden. Tot nu toe is dat nog niet het geval. Wel is er een koppel slechtvalk regelmatig aanwezig op de kerktoren omdat er prooien zijn gevonden en ze gezien zijn door meerdere personen. Hun voedsel bestaat vooral uit duiven, maar ook kokmeeuw, kieviten, kauw en eendensoorten. Algemeen gezien mogen we zeggen dat de slechtvalk het goed doet in Vlaanderen dank zij het plaatsen van kasten op kerktorens en koeltorens. In de jaren ‘70 hadden alle stootvogels het moeilijk wegens het gebruik van DDT. Nu is dat verboden. DDT tast de kalk aan van eierschalen zodat de vogels letterlijk hun ei braken doordat de schaal te zwak was. Daardoor viel het aantal stootvogels sterk terug. Er wordt ons wel gemeld dat er nu minder kauwen op de kerktoren zitten dan vroeger dank zij de aanwezige maar niet broedende slechtvalk. Ze zijn gezien op de buitenkant van de toren, niet op het nest.

 

slechtvalk 

 

Update 2013

Er heeft een koppel torenvalken in de kast gebroed, ze brachten 5 jongen voort wat uitstekend is in een jaar waar er weinig muizen in het voorjaar waren. De jongen werden geringd door vogelringer Walter De Smet. De vijf jongen hadden op het moment van het ringen een vleugellengte tussen 97 en 118 mm, dit beantwoordt aan een leeftijd tussen 3 en 4 weken. De gewichten lagen tussen 190 en 225 gram (wat vrij laag is voor die leeftijd). Torenvalken jagen voornamelijk op muizen, ook mollen (er was van elk één aanwezig in het nest).

 

Update 2014

Drie jonge slechtvalkjes in de kerktoren

Artikel uit "Het Nieuwsblad" - 12 juni 2014

 

... en de kerkuil?

In 2008 werd in Eeklo in de kerktoren van de St.Vincentiuskerk een kerkuilkast geplaatst. De kerkuilkast werd er geplaatst naar aanleiding van de plaatsing van een nestkast voor de slechtvalk.

Bij de kerkuilenbak is er momenteel nog geen broedsucces geweest. De kerkuil is wel aanwezig op de Huysmanhoeve. Daar jagen ze vooral op muizen zoals de bosspitsmuis, huisspitsmuis en de bosmuis.

 

kerkuil2 

 

logo natuurpunt

 

In samenwerking met: Natuurpunt Meetjesland



Zoeken