De aanleiding
In Eeklo groeit een aanzienlijke groep kinderen op in een kwetsbaar gezin. In 2024 bedroeg de kinderarmoede-index in Eeklo 25,6%, ruim boven het Oost-Vlaamse gemiddelde van 12,2%. Daarom kiest het lokaal bestuur ervoor om prioritair te investeren in het bestrijden van armoede bij jonge kinderen en in het creëren van meer kansen voor kwetsbare gezinnen.
Armoede-experts benadrukken het belang van een gemeentelijk armoedebestrijdingsplan als instrument voor een structurele en integrale aanpak. Gemeenten staan immers dicht bij hun inwoners, herkennen signalen van armoede sneller en kunnen hun beleid afstemmen op de lokale realiteit.
Ons stedelijk armoedebestrijdingsplan
Het plan bestaat uit twee grote onderdelen:
1. Een grondige analyse
- Een overzicht van het bestaande aanbod.
- Inzichten van experten en verwijzingen naar wetenschappelijk onderzoek.
- Een duidelijk beeld van de hiaten en bijkomende noden.
2. Concrete beleidsvoorstellen en acties voor de toekomst
Hoewel veel hefbomen op hogere overheidsniveaus liggen (zoals het Groeipakket of subsidies voor kinderopvang), wil Eeklo lokaal het verschil maken. Het plan bevat een “menukaart” van mogelijke acties, waaruit het stadsbestuur kan kiezen om stap voor stap uitvoering te geven.
De focus ligt op gezinnen met kinderen tussen 0 en 12 jaar. Een goede start in het leven vermindert immers de kans op latere problemen. Het plan vertrekt bovendien vanuit het principe van proportioneel universalisme: basisvoorzieningen zijn er voor iedereen, maar wie meer steun nodig heeft, krijgt ook meer. Zo wordt ongelijkheid actief aangepakt.
Klik hier om het volledige armoedebestrijdingsplan te lezen
Sociale grondrechten als basis
De sociale grondrechten vormen de kapstok van het plan. Ze zijn essentieel voor een menswaardig bestaan en een samenleving waarin iedereen in waardigheid kan leven.
De negen hoofdstukken van het plan verwijzen telkens naar een specifiek grondrecht, waaronder:
- Kinderopvang
- Onderwijs
- Behoorlijke huisvesting
- Maatschappelijke dienstverlening en inkomen
- Arbeid
- Cultuur en vrije tijd
- Sociale verbondenheid (“erbij horen”)
- Gezondheid
- Een gezond leefmilieu
Een armoedebestrijdingsplan schrijf je niet alleen
Het armoedebestrijdingsplan werd gecoördineerd door Annemieke Pieters, coördinator Lokaal Sociaal Beleid, in nauwe samenwerking met het Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst. Daarnaast werd het plan mee vormgegeven dankzij de inzet en expertise van tal van personen en organisaties die hun kennis ter beschikking stelden.
Binnen het lokaal bestuur droegen vele collega’s bij, onder meer uit het Sociaal Huis, het OverKop-huis, de dienst Kinderopvang en het Lokaal Loket Kinderopvang, evenals de stafmedewerker Huisvesting en medewerkers van de beleidscel met expertise in taal, integratie, gezondheid en andere domeinen.
Ook tal van externe partners die actief zijn in Eeklo en het Meetjesland werkten mee aan het plan. Enkele van deze partners zijn Wijkcentrum De Kring, Vrij CLB Meetjesland, Opgroeien, de lagere en secundaire scholen, vzw Apart, Groep INTRO vzw, Woonmaatschappij Meetjesland en het CAW.
De volledige lijst van betrokken personen en organisaties is opgenomen in het laatste hoofdstuk van het plan. Het lokaal bestuur wil iedereen die op welke manier dan ook heeft bijgedragen van harte bedanken voor hun waardevolle inzet.
Participatie van de doelgroep is essentieel
Bij de opmaak van dit plan werd vooral rekening gehouden met de signalen van eerstelijnshulpverleners. Rechtstreekse participatie van mensen in armoede kwam in deze fase nog niet tot stand, maar het lokaal bestuur wil hier in de verdere uitvoering van het armoedebestrijdingsplan nadrukkelijk werk van maken.
De uitvoering
Eeklo start niet van nul. De stad heeft de voorbije jaren al tal van maatregelen genomen om armoede te verminderen, zoals:
- Het armoedefonds binnen het Sociaal Huis
- Tijdelijke opvangplaatsen voor mensen in nood
- €1-maaltijden op basisscholen
- De inzet van brugfiguren en andere aanklampende hulpverleners die gezinnen ondersteunen
- Het aanbieden van gezins- en huiswerkbegeleiding
- Investeringen in Welzijnscampus De Zuidkaai, waar verschillende actoren op één plek zijn samengebracht
- Grote (financiële) inspanningen voor Wijkcentrum De Kring, een voorbeeldproject in Vlaanderen voor armoedebestrijding
Met het nieuwe armoedebestrijdingsplan wil Eeklo deze inspanningen bundelen, versterken en verder uitbouwen, zodat elk kind in de stad de kans krijgt om op te groeien zonder armoede.
Het lokaal bestuur werkt momenteel volop aan de opmaak van het budget voor de meerjarenplanning 2026-2031. Vanuit de stuurgroep van het armoedebestrijdingsplan werden verschillende nieuwe acties voorgesteld om in de toekomst nog sterker in te zetten op het terugdringen van armoede. In de gemeente - en OCMW-raad van december zal dan ook het financieel plaatje duidelijk worden.
