Uit het Doe-meter onderzoek, een nationale enquête omtrent vrijwilligerswerk van najaar 2024/voorjaar 2025 blijkt dat maar liefst 80% van de Belgen zich op een of andere manier engageert. Opvallend is dat het aantal vrijwilligers ten opzichte van 2 jaar geleden is gestegen. Dit toont aan dat er een groeiende bereidheid is om tijd en energie te investeren in het helpen van anderen en het ondersteunen van organisaties. Toch zijn er nog steeds uitdagingen voor organisaties. Vooral tijd vinden voor engagement blijft een struikelblok.
Uit het onderzoek blijkt dat 43% van de Belgen zich actief inzet als vrijwilliger in een organisatie of vereniging, een stijging ten opzichte van 2 jaar geleden. Mensen zoeken steeds vaker naar zinvolle manieren om bij te dragen aan de maatschappij. Tegelijkertijd blijft ook informele hulpverlening, zoals mantelzorg en burenhulp, een belangrijke vorm van engagement. 80% biedt hulp in de nabije omgeving.
Toch is er nog veel potentieel bij niet-vrijwilligers. Velen staan open voor vrijwilligerswerk, maar vinden hiervoor moeilijk de tijd of zien het niet mogelijk om zich op regelmatige basis in te zetten. Een flexibele en efficiënte organisatie kan hen over de streep trekken.
Uit de resultaten blijkt dat vrijwilligers vooral op zoek zijn naar een organisatie die goed georganiseerd, toegankelijk en plezierig is. Bovendien wordt flexibiliteit steeds belangrijker. Mensen willen zich engageren, maar op een manier die aansluit bij hun beschikbare tijd en interesses. Dit is een belangrijke boodschap voor verenigingen: wie vrijwilligers wil aantrekken en behouden, moet inspelen op hun verwachtingen en noden.
Mensen engageren zich omdat ze interesse hebben in de activiteiten (87%) en voor het positieve gevoel dat ze eraan overhouden (78%). Het idee een positieve impact te hebben op de maatschappij is voor velen doorslaggevend. Steden en gemeenten kunnen een cruciale rol spelen in het stimuleren van vrijwilligerswerk.
Ook in Eeklo deden we mee met deze DOE-meter. In Eeklo namen 185 personen deel. 72% is vrijwilliger. 64% is lid van een vereniging; 48% is ‘helper’ (voor buurt of familie); 62% is minstens 1 keer per week bezig voor zijn/haar organisatie. Bijna 60% is actief binnen vrije tijd & ontspanning en/of binnen welzijn & gezondheid. 42% is actief in de buurt/wijk.
Waarom doen deze 185 Eeklonaars vrijwilligerswerk?
- omwille van de interesse in de activiteit (93%);
- het krijgen van een goed gevoel (87%);
- omwille van grote nood aan vrijwilligers (77%);
- 68% doet dit omwille van het netwerk en de nieuwe contacten.
Om het engagement bij een organisatie te blijven behouden zijn volgende zaken belangrijk: de vereniging moet goed georganiseerd zijn en het vrijwilligerswerk moet plezant zijn (dit is niet anders dan de Belgische resultaten). Meer dan de helft van de Eeklose respondenten is al meer dan 10 jaar actief vrijwilliger. Bijna de helft krijgt geen enkele vergoeding (en vindt dit ook niet belangrijk).
Op de vraag hoe Eeklo mensen meer kan aanzetten tot (vrijwilligers)engagement komt het volgende uit de bus:
- meer promo door vrijwilligerswerk en verenigingen regelmatig onder de aandacht te brengen via gemeentelijke infokanalen (49%);
- online-databank en digitaal vrijwilligersloket voor de gemeentelijke projecten (35%) en voor verenigingen (28%);
- vrijwilligerscoördinator (31%).
Wat het helpen betreft is dit de top 3:
- 54% praktische hulp aan buren/familieleden;
- 53% gezelschap;
- 48% boodschappen doen.
Interesse in de nationale resultaten?
We werkten voor dit onderzoek samen met Indiville, Give a Day en Bpact. Zij staan garant voor ieders privacy en de kwaliteit van aanpak.