Stand van zaken brownfieldconvenant ‘Textiles d’Eecloo’
Wat is een brownfieldconvenant?
Een brownfield is een geheel van verwaarloosde of onderbenutte gronden die zodanig zijn aangetast, dat zij enkel opnieuw kunnen worden gebruikt door middel van structurele maatregelen. Het her benutten van verwaarloosde, verontreinigde en/of onderbenutte sites vermijdt het aansnijden van open ruimte en biedt de kans om verwaarloosde omgevingen te herwaarderen en kwaliteitsvol herin te richten.
Op dergelijke brownfields is vaak sprake van een complexe problematiek die de herontwikkeling belemmert. Met het instrument ‘Brownfieldconvenanten’ biedt de Vlaamse Regering verschillende voordelen op administratief-juridisch en financieel vlak die deze drempels kunnen wegwerken.
De herontwikkeling van deze brownfields brengt extra jobs met zich mee, zorgt ervoor dat een voorheen verwaarloosde grond terug nieuw leven wordt ingeblazen, verhoogt de sociale cohesie en zorgt voor extra lokale inkomsten.
Brownfield ‘Textiles d’Eecloo’
We willen u informeren over de stand van zaken in de brownfieldconvenant ‘Textiles d’Eecloo’, Zuidmoerstraat 61, Eeklo. Dit project wil de oude fabriekssite saneren en klaarmaken voor herontwikkeling.
In het verleden werd op de voormalige beschermde fabriekssite ‘Textiles d’Eecloo’ in Eeklo een katoenfabriek uitgebaat met een veertigtal weefgetouwen. Ruim een kwarteeuw later werd een stoomvellenfabriek uitgebaat met een haarsnijderij waarbij konijnen- en hazenvellen werden behandeld met kwiknitraat om hoogwaardig hoedenhaar te verkrijgen. Na de sluiting in 1954 werd de site in gebruik genomen door een vlasvezelfabriek. In de jaren zestig kreeg het gebouw een functie als opslagruimte en werd de site ook beschermd als erfgoed. Deze industrie heeft voor de stad Eeklo betekenis gehad op economisch vlak, maar de industriële activiteit heeft ook invloed gehad op het milieu.
Er werd milieuverontreiniging vastgesteld. De eigenaars van de site voeren momenteel een bodemonderzoek uit om te zien waar er verontreiniging met asbest aanwezig is. De resultaten zijn nog niet bekend. De OVAM voert ook een bodemonderzoek uit op de site. Dit beschrijvend bodemonderzoek bracht o.a. de verontreiniging met minerale olie, solventen (vinylchloride) en kwik van de bodem en het grondwater in de omgeving in kaart: men weet nu tot waar de verontreiniging reikt. Voor elke verontreiniging gingen we na wat het risico is voor mens en milieu en uit deze evaluatie blijkt dat sanering noodzakelijk is.
Omwille van de noodzakelijke sanering moesten er moeilijke keuzes gemaakt worden over de aanwezige fabrieksgebouwen, die beschermd waren als monument.
Bij ministerieel besluit van 23 juli 2025 werd de bescherming van de fabriekssite door het kabinet Onroerend Erfgoed gedeeltelijk definitief opgeheven. Op die manier wordt er groen licht gegeven om de fabrieksgebouwen te slopen, waardoor sanering mogelijk wordt. Enkel de 15 meter hoge fabrieksschoorsteen en de Mahy-stoomketel blijven beschermd en dus behouden. Omwille van de veiligheid werd de top van de schoorsteen verwijderd. De schoorsteen zal op termijn worden hersteld, in lijn met de bescherming.
Verder gebeurden er de voorbije jaren verschillende onderzoeken, zoals naar de funderingen, bos- en natuurwaarderingsonderzoek en een herbestemmingsonderzoek.
Wat zijn de resultaten van het beschrijvend bodemonderzoek?
De OVAM houdt de eigenaren van de verontreinigde gronden op de hoogte van de verontreiniging en welke maatregelen er moeten genomen worden. Eigenaars bij wie verhoogde waarden werden vastgesteld, ontvingen hierover een brief. Alle communicatie daarover gebeurt via de OVAM, niet via de stadsdiensten.
Op basis van het bodemonderzoek gaan er geen gezondheidsrisico’s uit van de kwikverontreiniging, als we rekening houden met het huidige gebruik van de grond. Er is wel bodemsanering nodig. In afwachting van de bodemsanering kunnen er op deze percelen wel gebruiksadviezen van toepassing zijn, om de impact van de verontreiniging te beperken. Als u geen brief van de OVAM ontving is dit voor u niet van toepassing.
Wat komt er nadien op de fabriekssite?
Na afloop van de sanering zal er een nieuwe invulling gegeven worden aan de site. Misschien was u aanwezig bij de infovergadering op 14 september 2021 waarop een eerste visie van de stad Eeklo op de site werd toegelicht. Nu er besloten werd om de bescherming van de fabriekssite op te heffen, kan de nieuwe invulling concreet worden onderzocht. De betrokken partijen gaan hiermee aan de slag. We verwachten hierover volgend jaar een nieuw infomoment te kunnen organiseren.
Waar vindt u meer informatie?
Op de website www.bodemkwaliteit.be. De eigenaars van een grond kunnen daar tevens de bodemverontreinigingsfiche raadplegen.
Voor meer achtergrondinformatie over een beschrijvend bodemonderzoek, kan u terecht op deze website: www.ovam.vlaanderen.be/bbo.
Het vervolg
De OVAM laat in een volgende stap onderzoeken hoe de eventuele bodemsanering uitgevoerd kan worden. Van zodra dat duidelijk is brengen zij u hiervan op de hoogte.
Na de sloop van de fabrieksgebouwen en de sanering kan de hele site een nieuwe invulling krijgen.
Hebt u nog vragen?
Bij vragen over het bodemattest en de verontreiniging, contacteer dan OVAM via 015 284 458 of via bodem@ovam.be.
Vermeld altijd het referentienummer 20250663846 en dossiernummer 97710 bij elk contact met de OVAM.
Voor vragen rond de herontwikkeling kunt u terecht bij stad Eeklo, dienst Omgeving.
Klikt hier voor meer info over de inventaris erfgoed.
